Article Sidebar

Download
pdf

Main Article Content

Abstrakti

Artikulli trajton forcat serbe të përfshira në luftën e Kosovës gjatë viteve 1998-1999. Qeveria e Serbisë gjatë viteve në fjalë angazhoi një numër të madh të forcave të armatosura serbo-jugosllave që paraqisnin një kombinim kompleks të Ministrisë së Punëve të Brendshme (MPB), përfshirë këtu forcat e rregullta dhe ato speciale të Ushtrisë Jugosllave (UJ) dhe njësive të saj, forcave apo njësive të ndryshme paramilitare, milicive lokale dhe grupe mercenarësh që u sollën nga jashtë, të gjitha këto nën ombrellën, kontrollin apo urdhrat e qeverisë në Beograd. Qëllimi i këtij punimi është të trajtojë hierarkinë dhe veprimet e tyre të përbashkëta në luftën kundër Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), krimet kundër popullsisë civile dhe spastrimin etnik të Kosovës. Në historiografinë shqiptare deri më tani nuk kemi shkrime për formacione të tilla që kanë vepruar në Kosovë, dhe kjo është përpjekja e parë me synim që të thellohet më tej aspekti studimor në këtë drejtim. Andaj, vlerësojmë që do të jetë pjesë kontribuuese në historiografinë shqiptare e më gjerë.


 

Fjalëkyçet

Ministria e Punëve të Brendshme, Sektori i Sigurimit Shtetëror, Ushtria e Jugosllavisë, Komanda e Përbashkët.

Article Details

How to Cite
Syla, Sabit, and Nuri Bexheti. 2024. “Formacionet shtetërore Serbe Në Kosovë Më 1998-1999 ”. Studime Historike, no. 1 (October). https://doi.org/10.61773/ywqxzj78.
Download Citation
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

How to Cite

Syla, Sabit, and Nuri Bexheti. 2024. “Formacionet shtetërore Serbe Në Kosovë Më 1998-1999 ”. Studime Historike, no. 1 (October). https://doi.org/10.61773/ywqxzj78.

Share

Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

References

  1. 1 Contex Analysis of the Security Sector Reform in Serbian 1989-2009, Belgrade Centre for Security Policy (Belgrade: 2011), 15-16.
  2. 2 Po aty, 16.
  3. 3 Bojan B. Dimitrijević, “Jedinice Jugoslovenske Vojske na Kosovu i Metohiji 1945-1999”, Istorija 20. Veka, Br. 2/2007, Institut za Savremenu Istoriju (Beograd: 2007), 116.
  4. 4 Contex Analysis, 15. 5 Under Orders - War Crimes in Kosovo, Human Rights Watch (2001), 9-10. https://www1.essex.ac.uk/armedcon/story_id/Under_Orders_warcrimesinkosovo.pdf.
  5. 6 Kombet e Bashkuara, Tribunali Ndërkombëtar për Ndjekjen Penale të Personave Përgjegjës për Shkelje të Rënda të së Drejtës Humanitare Ndërkombëtare të Kryera në Territorin e ish-Jugosllavisë prej vitit 1991. Lënda nr. IT-05-87-T, Data: 26 shkurt 2009, Aktgjykim kundër Millan Millutinoviqit, Nikolla Shainoviqit, Dragolub Ojdaniqit, Nebojsha Pavkoviqit, Vladimir Llazareviqit, Sreten Llukiqit, 347.
  6. 7 Under Orders, 63.
  7. 8 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud za krivično gonjenje lica odgovornih za teška kršenja međunarodnog humanitarnog prava počinjena na teritoriji bivše Jugoslavije od 1991. Godine, Predmet br. IT-05-87/1-T, Vlastimir Djordjevic, Datum: 23 februar 2011, 17.
  8. https://www.icty.org/x/cases/djordjevic/tjug/bcs/110223_judgement_p1_bcs.pdf.
  9. 9 Po aty, 19.
  10. 10 Po aty, 24.
  11. 11 Po aty, 24-25. 12 Under Orders, 79.
  12. 13 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 27.
  13. 14 Under Orders, 85.
  14. 15 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 27.
  15. 16 Po aty, 27-29.
  16. 17 Po aty, 34, 116-117.
  17. 18 Po aty, 33.
  18. 19 Bombardovanje 1999 - Put u rat, RTS - Radio-televizija Srbije, Zoran Stijoviq - shef i sektorit të analizave i resorit të Sigurimit Shtetëror të MPB-së në Kosovë gjatë vitit 1998, Momir Stojanoviq - gjeneral në pension, ish-shef i resorit të sigurimit të Korpusit të Prishtinës të UJ-së gjatë vitit 1998,
  19. https://www.youtube.com/watch?v=J1Cy1tBbDYY.
  20. 20 Contex Analysis, 17.
  21. 21 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 102.
  22. 22 Po aty, 269-270.
  23. 23 Bombardovanje 1999 - Put u rat.
  24. 24 Po aty, f. 30.
  25. 25 Po aty, f. 31.
  26. 26 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 101. 27 Under Orders, 86-87. 28 Po aty, f. 63.
  27. 29 Ujedinjene Nacije, Međunarodni Krivični Sud za bivšu Jugoslaviju, Tužitelj protiv Milana Milutinovića, Nikole Šainovića, Dragoljuba Ojdanića, Nebojše Pavkovića, Vladimira Lazarevića i Sretena Lukića (I. dio), Predmet br. IT-05-87-T, Presuda 1 od 4, 26 februar 2009, 177. 30 Under Orders, 67.
  28. 31 Dosije 125, motorizovana brigada Vojske Jugoslavije, Fond za humanitarno pravo (Beograd: 2013), 9.
  29. 32 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 59-60.
  30. 33 Dosije 125, 2.
  31. 34 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 59.
  32. 35 Po aty, 67.
  33. 36 Goran Radovanović, “Upotreba ARJ-PVD M/D na Kosovu i Metohiji 1998 i tokom agresije NATO 1999. Godine”, Vojno Delo, 7/2017, Univerzitet Odbrane, Vojna Akademija, Beograd, 2017.
  34. http://www.odbrana.mod.gov.rs/odbrana-stari/vojni_casopisi/arhiva/VD_2017-7/69-2017-7-17-Radovanovic.pdf, f. 246.  ARJ - Artiljerijsko-raketne jedinice za protivvazduhoplovna dejstva (Njësitë raketore-artilerike për veprime kundërajrore).
  35. 37 Radovanović, “Upotreba ARJ-PVD M/D”, 248.
  36. 38 Po aty.
  37. 39 Bruce R. Nardulli, Walter L. Perry, Bruce Pirnie, John Gordon, Disjointed War, RAND Corporation (2002). https://www.jstor.org/stable/10.7249/mr1406a.11, f. 30.
  38. 40 R. Craig Nation, War in the Balkans, 1991-2002, Strategic Studies Institute, US Army War College (2003), 227.
  39. 41 Fond za humanitarno pravo, Zona neodgovornosti, Operacioni GROM 98, Komanda e Armatës III, sekret shtetëror nr. 6034-7/1, 29 korrik 1998. Urdhër, për shkatërrimin e “forcave terroriste shqiptare” (FTSH) dhe shuarjen e kryengritjes së armatosur në Kosovë e Metohi. Komandanti gjeneralkolonel Dushan Samarxhiq,
  40. http://zonaneodgovornosti.net/ f. 1-10.
  41. 42 Fond za humanitarno pravo, Zona neodgovornosti http://zoneofnonresponsibility.net/. Dokumenti 9/a, Komanda e Grupit Luftues BG-4, Tepër sekret, 25.09.1998. Analizë mbi operacionet e kryera. Për: Komandën e Brigadës 125 të motorizuar, Mitrovicë e Kosovës. Analizë mbi operacionet ushtarake të datës 22 shtator 1998. Nga: 22 shtator 1998, ora 07:00 deri më 23 shtator 1998, ora 02:00. Raportuar nga komandanti major Petko Jovçiç.
  42. 43 Fond za humanitarno pravo, Zona neodgovornosti, “Order to support MUP/Interior Ministry/ in breaking up DTS forces in general Cicavica sector”, 1.
  43. http://zoneofnonresponsibility.net (shikuar më 27.06.2020).
  44. 44 Dosije 125, 9.
  45. 45 Fond za humanitarno pravo, Zona neodgovornosti, “Analysis of performed combat operations”, 1-3. http://zoneofnonresponsibility.net (shikuar më 27.06.2020).
  46. 46 Po aty, f. 10. 47 Tribunali Ndërkombëtar, Kombet e Bashkuara, Lënda nr. IT-05-87-T, 349.
  47. 48 Bojan B. Dimitrijević, “Jugoslovenski vojni vrh i pripereme za rat sa NATO, oktobar 1998 - mart 1999”, Istorija 20. Veka, Br. 1/2009, Institut za Savremenu Istoriju (Beograd: 2009), 169.
  48. 49 Bojan Dimitrijević, “Vazdušne operacije NATO u Jugoslaviji i posledice”, Istorija 20. Veka, Br. 1/2000, Institut za Savremenu Istoriju (Beograd: 2000), 114.
  49. 50 Under Orders, 63.
  50. 51 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 60.
  51. 52 Intervju: General Vladimir Lazarević - Najveća čast je dati život za odbranu Srbije! (Publikimi: 28.12.2018), BalkanInfo https://www.youtube.com/watch?v=-DAKJhE6ksw.
  52. 53 Kosovo - kako viđeno, tako rečeno, Analiza OEBS Verifikacione misije Kosovo, stanje ljudskih prva oktobar 1998 - jun 1999, Fond za humanitarno pravo, OSCE (Beograd: 1999), 32.
  53. 54 Po aty, 27.
  54. 55 Po aty, 28.
  55. 56 Po aty, 61. 57 Under Orders, 70.
  56. 58 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 62.
  57. 59 Dosije 125, 2.
  58. 60 Po aty, 2-3. 61 Kombet e Bashkuara, Tribunali Ndërkombëtar, Lënda nr. IT-05-87-T, 348.
  59. 62 Ujedinjene Nacije, Međunarodni Krivični Sud, Predmet br. IT-05-87-T, Presuda 1 od 4, 177.
  60. 63 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 64-65.
  61. 64 Po aty.
  62. 65 Po aty, 103.
  63. 66 Intervju: General Nebojša Pavković - Bili smo spremni da damo život za odbranu Srbije! (Publikimi: 6.10.2018), BalkanInfo, https://www.youtube.com/watch?v=dTVFjLg2Zj4.
  64. 67 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 106.
  65. 68 Po aty.
  66. 69 Intervju: General Vladimir Lazarević.
  67. 70 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 106-107.
  68. 71 Kosovo Chronology: 1997 to the end of the conflict, Reserch and Analytical Papers, Foreign & Commonwealth Office (London: June 1999), 28-29.
  69. 72 Ekskluzivno: “Nebojša Pavković iz zatvora u Finskoj za GMinfo”, https://gminfo.rs/ekskluzivno-nebojsa-pavkovic-iz-zatvora-u-finskoj-za-gminfo/, Pjesa I, 3 nëntor 2019 (shikuar më 10 mars 2020).
  70. 73 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 86.
  71. 74 Po aty, 89. 75 Kombet e Bashkuara, Tribunali Ndërkombëtar, Lënda nr. IT-05-87-T, 127.
  72. 76 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 87.
  73. 77 Komanda e Korpusit të Prishtinës, Top sekret nr. 873-1064/1, 28 shtator 1998, Tepër urgjente. Për: Komandën e Armatës III, Raport lufte, komandanti Nebojsha Pavkoviq, 4.
  74. 78 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 92.
  75. 79 Po aty, 88. Kombet e Bashkuara, Tribunali Ndërkombëtar, Lënda nr. IT-05-87-T, 351.
  76. 80 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 440.
  77. 81 Ekskluzivno: “Nebojša Pavković iz zatvora”.
  78. 82 Ujedinjene Nacije, Međunarodni sud, Predmet br. IT-05-87/1-T, 107-108.
  79. 83 Po aty, 108.
  80. 84 Po aty, 96-97.
  81. 85 B. B. Dimitrijević, “Jedinice Jugoslovenske Vojske”, 117.
  82. 86 Po aty, 118.
  83. 87 Po aty.