“ARMIK I PUSHTETIT POPULLOR” QË SHKENCËRISHT “PUNON PËR NE”: SHTETI KOMUNIST DHE STUDIUESI EQREM ÇABEJ (1944-1954)

Abstrakti

Marrëdhëniet e regjimeve totalitare me intelektualin janë bërë shpesh
objekt diskutimesh në rrethet e studiuesve. Duket sikur ky raport
përvijohet në dy kahe të kundërta, ku intelektuali duhet të zgjedhë midis
të qenit “njeri i oborrit” ose “disident”, pa pasur rrugë të mesme. Por, në
diktaturat komuniste ekziston koncepti i “artit të të mbijetuarit”, i cili nuk
është gjë tjetër veçse një kombinim i nënshtrimit të kalkuluar, kritikës së
vetëkontrolluar, mbajtjes taktike të një profili të ulur dhe përdorimit me
inteligjencë e pa zhurmë të mundësive që mund të të krijohen. Në këtë
mënyrë pranimi i kontratës sociale të regjimit komunist, jo gjithmonë e
bën intelektualin “njeri të oborrit”.