Shqiptarët në Korfuz dhe rasti i familjes Lanza

Abstrakti

Përgjithësisht, shkenca ka pranuar se Korfuzi ka qenë banuar në
kohët e lashta nga fise ilire, njëlloj si kontinenti përballë tij, deri sa, në
gjysmën e dytë të shek VIII p. e. r. ishulli u kolonizua nga korinthasit.
Gjithsesi, afërsia gjeografike e Korfuzit me kontinentin përballë dhe
banorët e tij krijuan afinitete të tilla midis dy brigjeve të Kanalit të
Korfuzit, që u pasqyruan edhe në përbërjen e popullsisë së ishullit. Pas
shekujsh të tërë sundimi bizantin, normano-svevo-anzhuin e venecian,
aty nga viti 1570, bajliu i Korfuzit, Zuan Mocenigo, raportonte se qyteti
(borgo) i Korfuzit banohej nga rreth 8 mijë persona, prej të cilëve një
pjesë ishin shqiptarë, një pjesë ishin puljezë e qipriotë, kurse pjesa tjetër
ishin lindur aty (da 8 mille anime incirca, parte sono Albanesi, parte
Pugliesi et Cipriotti, il resto nasciuti nel loco). Shqiptarët, që bajliu
Mocenigo jo më kot i rreshton të parët, duhet të ishin një komponent
shumë i rëndësishëm i popullsisë së Korfuzit, nëse konsiderojmë që ata
“fshiheshin” edhe midis atyre personave, që ai i përcakton si “puljezë”,
“qipriotë” e “të lindur aty” (nasciuti nel loco). Burimet thonë se në shek.
XV u sollën në Qipro 1000 luftëtarë shqiptarë, të cilët më vonë u larguan
prej andej për t’u vendosur gjetkë. Në fakt, një lajm nga viti 1550 na
mëson, se atë kohë Venediku transferoi nga Qipro në Korfuz 200 stratiotë
shqiptarë.