Article Sidebar

Download
pdf

Main Article Content

Abstrakti

Gjon Gazulli një ndër astrologët dhe humanistët më të shquar të shek. XV, është pak i njohur për aktivitetet e tij të tjera dhe sidomos për lidhjet e jashtëzakonshme shoqërore e rrjetet e tij sociale. Në këtë shkrim hidhet dritë pikërisht mbi këto rrjete sociale. Fillohet me rrjetin e tij familjar të të njohurve dhe vazhdohet me atë vendor, e konkretisht me qytetarët e Raguzës. Më pas ndriçohet një ndër aspektet më të rëndësishme të aktivitetit diplomatik të Gazullit, atë të ndërmjetësimit te Selia e Shenjtë në favor të Mbretit hungarez Zigismund të Luksemburgut për të marrë kurorën perandorake, dhe në këmbim marrjen edhe të licencës së tregtisë së lirë detare me të gjithë botën për Republikën e Raguzës, gjë që e bëri Raguzën një superfuqi. Këto lidhje diplomatike dhe politike, që ai kishte me pushtetet më të larta politike të kohës, i mundësuan atij një reputacion të pakontestueshëm në gjithë Europën e asaj kohe. Për t’u përmendur është edhe rrjeti i tij intelektual me profesorë, studiues e studentë që kultivohej në mënyrë të veçantë nëpërmjet shkëmbimit të librave dhe të dorëshkrimeve. Librat e tij, ata që zotëronte, por edhe idetë e tij, krijojnë gjithashtu një rrjet social më vete, që vazhdon të ekzistojë edhe sot e kësaj dite.

Fjalëkyçet

Gjon Gazulli, Johannes Gazulus, network, rrjetet sociale, Republika e Raguzës, astrologjia, shqiptarët në Dalmaci, Mesjeta shqiptare, Skënderbeu, kurorëzimi i Zigismundit të Luksemburgut.

Article Details

How to Cite
Lala, Etleva. 2025. “Gjon Gazulli, Mjeshtri I Rrjeteve Sociale Në Mesjetën E Vonë”. Studime Historike, no. 1 (October). https://doi.org/10.61773/yhr48143.
Download Citation
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

How to Cite

Lala, Etleva. 2025. “Gjon Gazulli, Mjeshtri I Rrjeteve Sociale Në Mesjetën E Vonë”. Studime Historike, no. 1 (October). https://doi.org/10.61773/yhr48143.

Share

Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

References

  1. Për herë të parë në Shqipëri Gjon Gazullin e njohim nga një studim i studiuesit hungarez Florio Banfi, botuar në revistën Leka, në vitin 1939. Shih: Florio Banfi, “Ma i moçmi humanist shqiptar: Joannes Gazulus, shek. XV (Antiquissimus humanista albanensis, Joannes Gazulus, saec. XV)”, Leka, E perkohshme muejore e Shoqatës “L.E.K.A.”, vjeti XI, nr. 1-2 (Shkodër: 1939), 17-34. [Florio Banfi (pseudonim i: László Flóris Holik që më vonë u quajt: Gyula Holik-Barabás)]; shumë vjet më vonë, në vitin 1984, studiuesi i Mesjetës, Jahja Drançolli botoi një libërth të thukët për Gazullin të titulluar, Gjin Gazulli, Astronom dhe diplomat i shek. XV (Prishtinë: Rilindja, 1984); Studiuesit kroatë bëjnë vazhdimisht përpjekje për ta rehabilituar figurën pak të njohur të Gazullit në botë. Për këtë shih Jorjo Tadić, “Johannes Gazulus, dubrovački humanista XV veka”, Enciklopedija Jugoslavije (Miroslav Krleža, ed.) Dip – Hiđ. Jugoslavenski Leksikografski zavod, vol. III (Zagreb: Leksikografski Zavod FNRJ, 1958), 434; Šime Jurić, “Prilozi biografiji Ivana Gazulića”, Anali Zavoda za povijesne znanosti Hrvatske Akademije Znanosti i Umjetnsoti u Dubrovniku, Istorijski Institut u Dubrovniku, viti VIII-IX (1962), 447-479; Mirko Dražen Grmek, & Žarko Dadić, “O astronomu Ginu Gazulu i dubrovačkom traktatu o astrolabu. (L’Astronome Gin Gazul et le traite Ragusain d’Astrolabe)”, Anali Zavoda za povijesne znanosti Hrvatske Akademije Znanosti i Umjetnsoti u Dubrovniku, Istorijski Institut u Dubrovniku, viti XIII-XIV (Dubrovnik: 1976), 53-54.
  2. Dorëshkrimi autograf i Gjon Gazullit ruhet në Arkivin Historik të Dubrovnikut, në Dubrovnik. Državni Arhih u Dubrovniku (më tej: DAD), Fondi (më tej: F) Bassegli-Gozze, Rukopisi, nr. 32, 271-281.
  3. Cerva Serafinus Maria (Serafin Marija Crijević), Biblioteca Ragusina. In qua Ragusini scriptores gesta et scripta recensentur. Editionem principem curavit et prooemium conscripsit: Stepanus Krasić, Volumen II (Zabreb: Academia Scientiarum et Artium Slavorum Meridionalium, 1977), 223. (më tej: S. M. Cerva, Bibliotheca Ragusina II.).
  4. Po aty.
  5. DAD, 2 Memoriae nr. 51 (Át Anton Agich, Fr. Joannes Gazulius Ord. Praed.).
  6. Francesco Maria Appendini, Notizie istorico-critiche sulle antichità storia e letteratura de' Ragusei, vol. II. (Ragusa: Delle Stampe di Antonio Martecchini, Con Licenza de’Superiori, 1803), 41-42: “Il libro, di cui si parla in questa lettera, sembra dover essere stampato, e forse non é sola opera composta dal ritrovarsi nelle tavole cronologiche de Musanzio collocato il Gazoli (Gazulus Ragusaeus) tra i primi matematici del secolo XV”; Giovanni Domenico Musanti, Tabulae Chronologicae Jo: Dominici Musantii e Societate Jesu quae Sacra, politica, bellica, fortuna, literas, et artes ad omnigenam historiam complectum. Editio tertia. Amplissimo praesuli Nicolo Spineli episcopo Aversano D.D.D. (Romae: Excudebat Joannes generosus Salolmoni. In Foro S. Ignatii. Superiorum Permissu, 1750), 137.
  7. Josephus Gelcich, “Monumenta Ragusina (Libri Reformationum)”, Monumenta Spectantia historiam slavorum meridionalium, Volumen Vigesimum Nonum, Academia Scientiarum et Artium Slavorum Meridionalium, Tomus V, ann. 1301-1336 (Zagreb: Ex Officina Societatis Typographicae, 1897), 17, 25, 39, 424.
  8. Për aktivitetet e shqiptarëve në Raguzë në gjuhën shqipe, shih Edmond Malaj, “Marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare ndërmjet Raguzës dhe trojeve arbërore”, Studime historike, viti LXXV (LVIII), nr. 1-2 (2021): 7-36; për më shumë shih: Irmgard Mahnken, “Beziehungen zwischen Ragusanern und Albanern während des Mittelalters. Randbemerkungen zur Problematik der balkanologischen Forschung”, Beiträge zur Südosteuropa-Forschung. Anläßlich des I. Internationalen Balkanologenkongresses in Sofia 26. VIII, 1.IX.1966. Arbeitskreis Südosteuropa-Forschung bei der Deutschen Forschungsgemeinschaft (München: Trofenik, 1966), 339.
  9. Jovan Radonić, “Đurađ Kastriot Skenderbeg i Arbanija u XV veku”, Spomenik XCV, Istoriska građa. Drugi razred, knj. LXXIV, Srpska Kraljevska Akademija (Beograd: SKA, 1942), 108.
  10. Ljubomir Stojanović, Stare srpske povelje i pisma, Knjiga I-II (Beograd-Sremski Karlovci: SKA, 1934), 215.
  11. Injac Zamputi, Regjistrimi i Kadastrës dhe i Koncesioneve për rrethin e Shkodrës 1416-1417 (Tiranë: Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, 1977), 97.
  12. Josephi Valentini S. J., Acta Albaniae Veneta Saeculorum XIV et XV. Labore reperta et transcripta ac typis mandata. Pars Secunda. Saeculi XV parascanderbegianam periodum complectens. Tomus Octavus. Ab anno MCDVII ad MCDIX (München: Rudolfo Trofeniko editore, 1970), 320 (nr. 2158/41); 347 (nr. 2158/76).
  13. Konstantin Jireček, “Die Romanen in den Städten Dalmatiens während des Mittelalters”, Denkschriften Österreichische Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-historische Klasse, vol. XLVIII, part III (Vjenë: In Commission bei C. Gerold's Sohn, 1904), 39; Fulvio Cordignano, L'Albania a traverso l'opera e gli scritti di un grande Missionario italiano il P. Domenico Pasi, S.I. (1847-1914) (Roma: Istituto per l'Europa Orientale, 1933); Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 19.
  14. J. Gelcich, “Monumenta Ragusina”, vol. XXIX, 1897, 9, 17, 25, 39, 424.
  15. Gjoni, i biri i Gjin Gazullit nga Arbëria (Johannes Ginni Gaxuli de Albania). Gaspare Zonta & Ioanne Brotto, Acta Graduum Academicorum Gymnasii Patavini ab anno 1406 ad annum 1450 Cum aliis antiquioribus in Appendice additis indicio historico collecta ac digesta curantibus. Editio Altera. III. Index Nominum. Instituto per la Storia dell’Università di Padova. (Padova: Editrice Antenore, 1970), 167, 294; Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 21; Jahja Drançolli keqkupton emrin Gjon dhe e quan atë vazhdimisht Gjin. Drançolli, Gjin Gazulli, 30 e vijim.
  16. “Mateus Gaxuli, dicto pizolo,” e shkroi testamentin e tij më 24 shtator 1426, i cili u regjistrua më 27 tetor 1427. Testamenti tani ruhet në DAD, Testamenta Notariae XI, fol. 161v-162v.
  17. Po aty, fol. 161v-162v.
  18. Tadić, “Johannes Gazulus”, 439; shih gjithashtu edhe Etleva Lala, “Arkivat e Penitencierisë së Shenjtë Apostolike dhe një rast aborti në Pultin e Poshtëm”, revista Kosova, 47 (2022), 21-50.
  19. DAD, Testamenta Notariae XI, fol. 161v-162v.
  20. DAD, Diversa Notariae XV, fol. 225v.
  21. “31 gennaio: examen et publica in artium magister presbiteri Joannis Gini Gaxuli de Albania. Antonius Zeno de Mediolano, vic. Perart et med. Doct. Mag. Anthonium Cermesonum quod Cermesoni de Padua, Ugonem f.q. Andree de Benziis de Senis, Stephanum de Doctoribus et Zigismundum de Polcastris de Padua, presentato coram nobis, presbiteri Johanne ad subeundum privatum examen, examinari feciumus et qui fuit approbatus in aula supra viridarium episcopatus paduani fecimus doctorem in plena contione prefatorum et Marci de Osnago art. Doct. Et med. Padue studentis rect. Artistarum per Antonium Cermesonum insignitus presentibus frater Andrea de Durachio, ord min. Sacre pagine bacalario, fr. Simone Marini Ptigith de Raguseo, d. Presbitero Georgio quodam Gini Gaparsi de Albania canonico ecclesie cathedralis Durachii, fr. Matheo Radogosti de Ragusio, Theodorico quodam Petrucii de Spilimbergo art. Doctore, Petro de Firmo art. Parito.” Zonta & Brotto, Acta Graduum, 167; Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 21; Drançolli, Gjin Gazulli, 30.
  22. Tadić, “Johannes Gazulus”, 439.
  23. Appendini, Notizie istorico-critiche, 41; “Anche il P. Cerva ci parla brevemente del Gazoli dicendoci, che fioriva nel secolo XV, insigne per dottrina, e maestro in sacra teologia. Ma privo di altre notizie egli si augura, che a quelcheduno riesca di rinvenire qualche documento atto ad illustrare la memoria di un uomo, di cui nei pubblici, e privati archivi trova fatta menzione, segnantemente nel 1459. Dalla lettera apparirà, quanto grande astronomo, e matematico sia stato il Gazoli.”
  24. Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 20.
  25. Kjo vepër nuk është botuar kurrë, por sipas Banfit ruhet në Arkivin Qendror të Urdhrit të Dominikanëve në Koncilin e Santa Sabinës në Romë. Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 20.
  26. Drançolli, Gjin Gazulli, 29.
  27. DAD, Lettere et commissiones Levantis XI, fol. 82v-83v; Jovan Radonić, Acta et diplomata Ragusina. Fontes rerum Slavorum Meridionalium (Dubrovačka akta i povelje. Izvori za istoriju južnih slavena). Series Prima. Tomus I, fasciculus 2. (Uređuje, sabrao i objavio, Jovan Radonić. Serija prva, knjiga I, sveska 2. Srpska Kraljevska Akademija. Zbornik za Istoriju, jezik i književnost srpskog naroda. Treće odeljenje, knjiga III. (Beograd: SKA, 1934), 329 (më tej: Radonić, Dubrovačka akta, I.); Ivan Božić, “Dubrovnik i Turska u XIV. i XV. veku”, Posebna izdanja, CC. Srpska Akademija Nauka. Istoriski Institut. Knj. III (Beograd: Naučna knjiga, 1952), 58; Giuseppe Gelcich, Ludevit Thallòczy, Raguza és Magyaroszàg. Összeköttetéseinek Oklevéltàra. A Raguzai àllami, a Bécsi Cs. És Kir. Titkos és egyéb Levéltàrakban levö okiratokbol (Diplomatarium Relationum Reipublicae Ragusanae cum Regno Hungariae). (Budapest: Kiadaja a M. Tud. Akadémia Tört. Bizottsàga, 1887), 568 (më tej: Gelcich, Thalloczy, Diplomatarium).
  28. Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 22.
  29. ... venerabilem presbiterum Johannem Gasulum [...] quem litteris nostris credentialibus et alii multo iam tempore pro navigatione mercatorum nostrorum ad infidelium partes et alii obtinendis a Summo Pontifice suo loco et tempopre ad Serenitatem Vestram destinavimus, eundem pro praedictis obtinendis humiliter supplicando comendamus [...]. Gelcich, Thalloczy, Diplomatarium, 371.
  30. DAD, Lettere et commissiones Levantis XI, fol. 120v-122r; Gelcich, Thalloczy, Diplomatarium, 376, 382: Iterata suprascripta littera die 14 novembris, hoc mutato sive addito, quod per latorem ipsarum literarum cum magistro Johanne Gaxulo, nuntio nostro penes Maiestatem Suam existente, ei in eius praesentia fiet solutio dictorum 4.000 ducatorum...”
  31. DAD, Acta Concilii rogatorum V, fol. 244v-247v; Radonić, Dubrovačka akta I-1, 249.
  32. DAD, Acta Concilii rogatorum V, fol.244v-247v; Lettere et commissiones Levantis XI (15. 03. 1435).
  33. Ne abbiamo un legittimo monumento nel grande Archivio della Regia Camera di aver ripopo- lato tra gli altri paesi, Cajlelluccio de' Sauri in Capitanata, avendo il Re Ferdinando conceduto quel paese ad uo tale Albanese, per nome Giovanni de Gazuli, il quale vi portò dapprima 60 Schiavoni, o Greci per riabitario, e così anche è a dirsi, che ripopolato vesserò Campomarino, Ururi, Portocannone ect. Lorenzo Giustiniani, Dizionario geografico ragionato del Regno di Napoli di Lorenzo Giustiniani, A sua Maesta Ferdinando IV, Re delle Due Sicilie, Tom. I, bleni X (Napoli: 1805), 193.
  34. DAD, Lettere et commissiones Levantis XII, fol. 16r; Tadić, “Johannes Gazulus”, 439-440.
  35. DAD, Lettere et commissiones Levantis XI, fol. 82r-83v; Acta Consilii Rogatorum V, fol. 7r, 99r, 115v; Radonić, Dubrovačka akta, I-1, 329; Gelcich, Thalloczy, Diplomatarium, 368.
  36. Banfi, “Ma i moçmi humanist shqiptar”, nr. 1-2, 31-33. Origjinali i këtij dokumenti gjendet në DAD, Lettere et Commissiones Levantis XI (1448-1451), fol. 63v-55r; Gelcich, Thalloczy, Diplomatarium, 481-87.
  37. Aurel Plasari, Skënderbeu: Një histori politike (Tiranë: Instituti i Studimeve Shqiptare “Gjergj Fishta”, 2020), 697, shënimi 1: Këshilli i Pregadëve, më 2 nëntor 1466, për pritjen e Skënderbeut: “Ser Nicola Mar. De Gondola, Ser Aloysius de Georgio, Ser Helias Pe. De Bona, electi ad eundum obviam domino Schanderbegh.” (Citimet në vijim janë sipas A. Plasarit, 697, shënimi 1: “Diplomatarium Rag., 774 (DAD), Djuradj Kastriot, nr. 337; po ai, po atë datë, për të njëjtën çështje: “Prima pars est de dando libertatem domino Rectori et suo Minori Consilio faciendi tres ex nobilibus nostris, qui vadant ad obviandum illustri domino Schenderbegh et eum rogent quod non veniat Ragusium ob bonum respectum [...]. Prima pars est de dimittendo quod fusta Schanderbegi intret catenas portus.” Diplomatarium Rag., 780 (DAD). Djuradj Kastriot, nr. 338.”
  38. Zonta, Brotto, Acta Graduum, 167, 294; Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 21.
  39. Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 21; shih edhe Antonio Favaro-n, “I lettori di matematiche nelle Universitá di Padova”, Memorie e Documenti per la Storia dell’Universitá di Padova, vëll. I (Padova: La Garangola, 1922), 30.
  40. “31 gennaio: examen et publica in artium magister presbiteri Joannis Gini Gaxuli de Albania. Antonius Zeno de Mediolano, vic. Perart et med. Doct. Mag. Anthonium Cermesonum quod Cermesoni de Padua, Ugonem f.q. Andree de Benziis de Senis, Stephanum de Doctoribus et Zigismundum de Polcastris de Padua, presentato coram nobis, presbiteri Johanne ad subeundum privatum examen, examinari feciumus et qui fuit approbatus in aula supra viridarium episcopatus paduani fecimus doctorem in plena contione prefatorum et Marci de Osnago art. Doct. Et med. Padue studentis rect. Artistarum per Antonium Cermesonum insignitus presentibus frater Andrea de Durachio, ord min. Sacre pagine bacalario, fr. Simone Marini Ptigith de Raguseo, d. Presbitero Georgio quodam Gini Gaparsi de Albania canonico ecclesie cathedralis Durachii, fr. Matheo Radogosti de Ragusio, Theodorico quodam Petrucii de Spilimbergo art. Doctore, Petro de Firmo art. Parito;” Zonta, Brotto, Acta Graduum, 167; Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 21; Drançolli, Gjin Gazulli, 30.
  41. “19 august 1439. Licentia privati examinis et publica doctoratus in Jus Canonicus D. Presbiteri Bonini Alegreti de Corzula cath. Eccl. Eiusdem loci ... Paduae in ep. pal. Presentibus... Johanne de Ragusio art. Doctore,” Zonta, Brotto, Acta Graduum, 294; Banfi, “Ma i moçmi humanist”, 22.
  42. Franciscus Iunctino Florentismo, Speculum astrologiae quod attinet ad Iudiciariam rationem nativitatum atque annuarum reuolutionum: cum nonullis approbatis Astrologorum sententiis (Lugundi: Sumptibus Philippi Tinghi Florentini, Cum Privilegio Regio, 1573), 15; Francisco Iunctino & Francisco Valesii, Speculum Astrologiae universam Mathematicam scientiam, in certas classes digestam. Tomus Prior. (Lugundi: In Officina Q. Phil. Tinghi Florentini: Apud Simphorianum Beraud. Cum Privileg. Caes. Maiest. et Reg. Christian, 1581), 24; Ioanne Baptista Riccolus, Almagestum novum astronomiam veteram novamque complectens observationibus aliorum et propriis (Bologna: Ex Typographia Haeredis Victorij Benatij, 1651); Ioanne Baptista Riccolus, Almagestum novum astronomiam veteram novamque complectens observationibus aliorum et propriis. Nouisque Theorematibus, Problematibus ac Tabulis promotam, in tres tomos distibutam quorum argumentum (Bononiae: Ex Typographia Haeredis Victorij Benatij, 1651); “Joannes Gazulus Ragusinus, Astrologus magni nomini fuit Anno 1438.”
  43. Aleksander Stipčević, Socijalna povijest knjige u Hrvata, Knjiga I, Srednji vijek (Zagreb: Skolska Knjiga, 2004), 244.
  44. Po aty, 342; Grmek & Dadić, “O astronomu Ginu Gazulu”, 53-94; Žarko Dadić, Egzaktne znanosti hrvatskoga srednjovjekovlja (Zagreb: Globus, 1991), 121-130.
  45. Darin Hayton, “Expertise ex Stellis: Comets, Horoscopes, and Politics in Renaissance Hungary”, Osiris, History of Science Society, vëll. XXV, nr. 1 (Chicago: Chicago Pres, 2010), 29.
  46. Po aty, 30.
  47. Grmek & Dadič, “O astronomu Ginu Gazulu”, 57-60.
  48. “Ioannes Episcopus Quinque-Ecclesiensis ad Ioannem Gazulo Ragusinum. — Conceptam dudum de vobis expectationem nostram rei ipsius experientia non modo facile implevit, verum etiam longe superavit. Vehementer siquidem nobis placuit liber ille vester, quem nuper ad nos misistis. Tanta is doctrina, tanta eloquentia refertus apparuit, ut adeo legenti jucundum, et discenti se praestiterit fructuosum. Nam fatemur, scrupulosas quasdam veterum astrologorum sententias, quas jampridem clarius intelligere desiderabamus, ibidem nobis fuisse luculenter explicatas. Quamobrem serio vos hortamur, ut pergere in scribendo, ac coepta opera in finem prosequi velitis, pariter et studiosorum utilitati et vestrae gloriae, et voto nostro satisfacturi. Caeterum rogamus vos, ut armillas Ptolemaei, et alia instrumenta, de quibus in opere vestro mentionem facitis, nobis ad expensas nostras istic apud vos paranda et conficienda procuretis: quoniam hic in regno Hungariae scitos harum rerum artifices nullos habemus. Quidquid autem fuerit impensum, curabimus vobis in hac ipsa civitate vestra, vel alio loco opportuno, plene et efficaciter responderi.” Janus Pannonius, Opuscularum. In qua exhibentur pauca quaedam e Plutarcho et Demosthene in Latinum eodem interprete translata, nec non orationes ejus et epistolae. Pars altera (Traiecto ad Rhenum /Utreht/: Apud Bathol. Wild. Bibliop., 1784), 101; shih edhe Grmek & Dadič, “O astronomu Ginu Gazulu”, 59. 49 Csaba Csapodi - Klára Csapodiné Gárdonyi, Tibor Szántó, Bibliotheca Corviniana: The Library of King Matthias Corvinus of Hungary, përktheu Zsuzsana Horn (New York: Frederik Praeger, 1969), 372-373.
  49. Ernst Zinner, Leben und Werken des Johannes Müller von Königsberg gennant Regiomontanus (Osnabrück: O. Zeller, 1968), 125.
  50. Ata shkruan traktatin astrologjik Tabulae Directionum Profectionumque dhe bashkëpunuan në një sërë tekstesh teknike astrologjike. Hayton, “Expertise ex Stellis”, 33; Regiomontanus-i shkroi edhe Tabulae ac Problemata Primi Mobilis and his Tabula Sinuum, si dhe komentoi kopjet e Bylicës. Regiomontanus, “Tabula ac Problemata Primi Mobilis,” BJ cod. 597 DD II 59; Regiomontanus, “Tabula Sinuum,” BJ cod. 574. Shumë nga veprat e Regiomontanus-it u bënë pjesë e bibliotekës Corviniana, përfshi edhe Tabulae Directionum et Profectionum, që ishte hartuar me ndihmën e Martin Bylicës, si dhe veprat e tjera Tabulae Primi Mobilis,Tabulam Primi Mobilis, Epitome “Almagesti”, Ephemerides për vitet 1475-1506, Defensio Theonis contra Trapezuntium dhe dy tekstet e tij për instrumentet astrologjike: De usu astrolabii Armillaris and Super Torqueto Astronomico. Csapodi & Csapodi-Gárdonyi, Bibliotheca Corviniana, 343-346; Hayton, “Expertise ex Stellis”, 31; Po kështu, në këtë koleksion bënin pjesë edhe veprat e George Peuerbach-ut, Theoricae Novae Planetarum dhe traktatet e tij për instrumentet: Canones pro Compositione et Usu Gnomonis Geometrici. Ata u bënë kundërshtarë të rreptë të teorisë së Gerard Cremona-s, Theoretica Planetarum, kundër së cilës Regiomontanus-i shkroi Dialogus inter Viennensem et Cracoviensem adversus Gerardum Cremonensem in Planetarum Theoricas Deliramenta. Claudia Kren, “Planetary Latitudes, the Theoretica Gerardi and Regiomontanus,” Isis, vol. LXVII, nr. 2, A Journal of the History of Science Society. History od Science Society (Chicago: The University of Chicago Press 1977): 194-205; Për problemin e identifikuar nga Regiomontanus-i, shih Noel M. Swerdlow, “Regiomontanus on the Critical Problems of Astronomy”, Nature, Experiment and the Sciences: Essays on Galileo and the History of Sciences. Boston Studies in the Philosophy and History of Science, vol. CXX (Boston: Springer, Dordrecht, 1990), 165-195; Hayton, “Expertise ex Stellis”, 33.
  51. F. Banfi, Regiomontanus, Tabulae directionum (shkruar më 1468, botuar më 1475): Joannes Gazzulus Ragusinus nostra aetate tametsi Ptolomaei erudissimi, Gabusorum acutissimi, ac aliorum plurimum doctrinas acceperit, nullam tamen prorsus numerandi facilitate in directionibus ac aequandis domibus advexit, quin imo turbam maximam multitudine argumentorum concitavit.
  52. “In the list of works, which Regiomontanus proposed to edit, compose and publish, as given in MS. Vatican Palatine Latin 1375, fol. 176v, - which I at present follow - and elsewhere, occurs the following item: “De distinctione domiciliorum coeli contra CAMPANUM et JOANNEM GAZULUM” (i. e. On distinguishing astrological houses against Campanus and John Gazulus). Can any reader of Isis supply further details concerning this Joannes Gazulus?” Lynn Thorndike & Solomon Gandz et al., “Notes and Correspondence”, në Isis, vol. XXV, no. 2, A Journal of the History of Science Society, History od Science Society (Chicago: 1936): 449-460.
  53. Richard J. A.Talbert & Richard Watson Unger, Cartography in Antiquity and the Middle Ages: Fresh Perspectives, New Methods (Leiden, Boston: Brill, 2008), 258-275.
  54. Peuerbach, Theoricae novae planetarum (Venice, 1482, 1485, 1488, 1490, 1491 and 1499).
  55. Jurić, Prilozi, 458.
  56. DAD, Lettere et commissiones Levantis XVI (1454-1460), fol. 64r; Jurić, Prilozi, 475.
  57. Žarko Dadić, “Položaj matematike, fizike i astronomije u kulturnoj prošlosti Dubrovnika i doprinos Dubrovčana tim znanostima (do početka XIX. stoljeća)”, Rasprave i građa za povijest nauka, vol. III (Zagreb: 1969), 5-73.
  58. Josip Badalić, Inkunabule u Narodnoj Republici Hrvatskoj, Djela Jugoslovenske Akademije Zananosti i Umjetnosti, knj. XLV. (Zagreb: JAZU, 1952), 5.
  59. Mirko Dražen Grmek, “L’apport de Dubrovnik aux sciences mathématiques et physique jusqu a l’époque de Bošković”, Actes du Symposium international R. J. Bošković 1961 (Beograd: Conseil des Academies RPFY, 1962), 243-254.