Situata në Shqipëri dhe marrëdhëniet mes shqiptarëve dhe xhonturqve sipas një raporti konfidencial të konsullit serb në Cetinë, Jovan M. Jovanoviq të 9 majit të vitit 1908, si edhe një letre të I. Qemalit të 1 korrikut 1908, dërguar Eduard Greit në Londër

Abstrakti

Shqiptarët dhe Lëvizja Kombëtare Shqiptare (LKSH) në këtë periudhë ishin vënë para dilemës, të vazhdojnë të luftojnë kundër pushtetit absolut të sulltanit në drejtim të realizimit të kërkesave kombëtare, pavarësisht nga xhonturqit dhe lëvizja e tyre, e cila sa vinte e forcohej, posaçërisht në radhët e ushtrisë dhe policisë apo të ndihmojnë në rrëzimin e pushtetit absolut të sulltanit dhe në kthimin e Kushtetutës së vitit 1878. Shqiptarët dhe LKSH, pra ishin para një situate të zgjedhjes mes sistemit absolut të sulltanit pa kurfarë të drejtash dhe lirish kombëtare, ose të zgjidhnin sistemin dhe programin e ri që ofronin xhonturqit. Shqiptarët, me shpresën se pas kthimit të Kushtetutës do t’i gëzonin të drejtat e tyre kombëtare, masivisht iu bashkangjitën Revolucionit Xhonturk dhe ishin nga bazamentet e tij.